Cek London

Kəşfləri, əsərləri ilə dünyada məşhur olan dahilərin bütün sahələrdə müstəsna rolları var. Lakin dahilikləri onlara asan başa gəlməyib. Belə ki, adını bəşəriyyət tarixinə qızıl hərflərlə yazmış dahi şəxsiyyətlərin bir çoxu müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkib. Həmin məşhurlardan biri də görkəmli Amerika  yazıçısı  Cek Londondu. "Həyat eşqi"ni yazıb intihar edən  bu yazıçı  demək olar ki, ömrü boyu bipolyar pozğunluğun pəncəsində olub.

Hətta bütün bunlar azmış kimi,  bir zaman qayıqla etdiyi səyahət zamanı tropik xəstəliyə yaxalanan yazıçı, bu xəstəliyi öz ağlına görə müalicə etməyi qərara alır və bu, ona çox "baha" başa gəlir. Hazırladığı   tiryək, heroin, civə və s. kimi kimyəvi maddələrin qarışığını bir müddət özünə yeridən dahi böyrəklərini çökdürür.

Çox faciəvi həyat yaşayan dahiyə atasının üzünü görmək nəsib olmamışdı. Belə ki, atası anasını hamilə vəziyyətdə qoyub getmişdi. Hətta uşağını tələf etməyə təhrik edilən qadın damarlarını da  doğramışdı. Həkimlərin səyi nəticəsində ana sağ qalmış və gələcəyin böyük yazıçısını dünyaya gətirmişdi. Atasız qalan Cek London kiçik yaşlarından çörək qazanmaq məcburiyyətində qalaraq küçələrdə qəzet satıb, okean gəmilərinin göyərtəsini yuyub, limanda yük boşaldıb. Həyatın amansız zərbələri altında böyüyən gələcək yazıçı səfalət içində yaşayıb.

Cek London ən yaxın dostu olan “Con Barleykorn”u o qədər sevirdi ki, onu yanından heç ayırmırdı. Hətta bu dərin dostluğa ithafən  bir kitab da yazmışdı:"John Barleycorn" Əslində, Barleykorn bir şəxs deyil, Londonun içkiyə verdiyi ad idi. Spirtli içkilərə qarşı olan sevgisi onu sonda "alkoqollu xatirələrini" bölüşdüyü avtobioqrafik bir kitab yazmağa da sövq etmişdi. O, içki ilə beş yaşında tanış olmuşdu və o vaxtdan başlayan bu "dostluq" onun başına bir çox qəzalar da gətirmişdi.  Hətta bir dəfə London o qədər sərxoş olmuşdu ki, Oklend tərsanəsində ləngərləyib dənizə düşmüş və San Fransisko körfəzində oyanmışdı.

İki dəfə ailə həyatı quran yazıçını ailəsi də başa düşmürdü və bu da onun üçün böyük zərbə idi. İkinci evlilikdən olan qızının doğulandan üç gün sonra ölməsi  yazıçını möhkəm sarsıdır və uzunmüddətli depressiyalar yaşayır. Tez-tez dəli olmaqdan qorxduğunu deyən yazıçı yaxınlarından xahiş edibmiş ki, əgər ağlını itirərsə, onu xəstəxanaya qoymasınlar.

Elə bil vaxtsız öləcəyini bilirdi yazıçı. Əsərlərində ölümün lap yaxın məsafədə olduğunu duyan Londonun “Martin İden”in sonluğundakı cümlələri əslində  öz yaşantıları idi: “O, heç olmasa, bir az qorxsaydı, həyata qayıda bilərdi, lakin qorxmurdu və buna görə də getdikcə özünü daha da zülmətə atırdı. Daha onu həyatda heç nə, hətta bir zamanlar sevdiyi şeylər belə sevindirmirdi...”.

Səyahəti, gəzintini çox sevən Cek  təbiətin qoynunda dincəlməyi xoşlayırdı.  Qısa müddət  bununla ruhi müvazinətini qoruyub saxlaya bilsə də,   həyatdan yorulan yazıçı morfi qəbul edərək intihar edir.

 Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrkasından götürülmüşdür.