Corc Oruell

XX əsr İngilis ədəbiyyatının öndə gələn yazıçılarından biri CORC ORUELL... Daha çox "Heyvanıstan" və "1984" romanları ilə böyük oxucu kütləsi qazanan bu yazıçı, çox qısa ömür sürsə də, özünəməxsus yaradıcılıq üslubu ilə yaddaşlarda qalıb.  Stalini donuza bənzədən, pul qazanmaq üçün yazıçılıqla yanaşı, fərqli sahələrdə - polis, müəllim, satıcı, naşir və hərbi müxbir kimi çalışan yazıçı çox keşməkeşli həyat yolu keçib...

Əsl adı Erik Artur Bleyer olan yazıçı Corc Oruell Hindistanın Motixari şəhərində ingilis-hind ailəsində dünyaya göz açıb. Atası gömrük işçisi, anası isə evdar qadın olub. Sonralar  ailəsi ilə birgə Londona köçən Oruell, kiçik yaşlarından kitab oxumağa həvəs göstərir, Kiplingin, Dikkensin, Uelsin əsərlərini oxuyur. 15 yaşında Londonun elitar məktəblərindən sayılan Iton kollecinə daxil olur. Lakin təhsil haqqını ödəyə bilmədiyindən kolleci yarımçıq qoyaraq Birmaya gəlir və kral polisində direktor köməkçisi işləməyə başlayır.

Müstəmləkəçi məmur ailəsində doğulsa da Oruell gənclik illərindən müstəmləkəçilik və imperializmə qarşı kəskin münasibəti ilə fərqlənirdi. Müasirləri onu belə təsvir edirlər: "Arıq və uca boylu, sıx, dalğalı saçları olan, iri addımlarla yeriyən gənc. Daim sakit və məsum gülüşü ilə qarşısındakının ona maraqlı olduğunu göstərməyə çalışardı. Heç vaxt özünü yuxarıdan aparmaz, heç kimə ağıl öyrətməz, zorla öz fikrini qəbul etdirməyə çalışmazdı". Bu müdrik və bilikli adamı şəxsi həyatda görmüş adi insanlar onun haqqında məhz belə düşünürlər.

Deyilənlərə görə, yazıçı  bilərəkdən həbsə düşübmüş. Məqsədi həbsxana həyatını daha yaxından müşahidə etmək olub. Xırda cinayət törədərkən Ervard Borton adında yoxsul bir balıqçı obrazına girən Oruell bir şüşə viski içərək dava salır. Lakin bu, Oruellin gözlədiyi kimi uzunmüddətli həbs olmur, o, 48 saatdan sonra sərbəst buraxılır. Yazıçının "Klink" adlı essesi məhz həmin o iki günlük həbsxana təəssüratlarından bəhs edir.

Yazıçı gənc ikən Eylin Oşonessi adlı qadınla evlənir. Bu izdivacdan cütlüyün bir oğlu dünyaya gəlir. Həmin vaxt İspaniyada vətəndaş müharibəsi başladığından siyasi baxışlarına görə solçu olan Oruell London qəzetlərinin birinin müxbiri kimi ora yollanır və partizan dəstələrindən birində vuruşmağa başlayır. Döyüşlərin birində ağır yaralanan yazıçı hospitalda müalicə alır. Müharibə onun dünyagörüşünə böyük təsir göstərir. Sağaldıqdan sonra o, Ispaniya gizli polisi tərəfindən axtarıldığını öyrənir və Londona qayıdır. II Dünya müharibəsi illərində Corc Oruell BBC telekanalında və "Observer" qəzetində işləyir. Bu ərəfədə o özünün məşhur "Heyvanıstan" əsərini yazır. Roman sovet dövlətinin lideri İosif Stalin haqqında idi. Alleqorik janrda yazılmış bu əsərdə Heyvanıstana rəhbərlik edən donuz  Stalinin obrazıdır. Onun rəqibi olan digər donuz obrazı isə  Trotskidir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu əsər yazıldığı ərəfədə yazıçının Londondakı evinə əl bombası atılıb. Hadisə zamanı ev tamamilə dağılsa da xoşbəxtlikdən yazıçı və ailəsi burada olmayıb. Maraqlısı isə odur ki, hansısa möcüzə nəticəsində Oruellin məşhur "Heyvanıstan" romanının əlyazması da salamat qalıb.

"1984" romanında isə yazıçı  konkret müasir gerçəkliyi deyil, Stalin rejimini xatırladan avtoritar dövlət modelini təsvir edib. Deyilənlərə görə, yazıçı hətta bu romanı tamamlamadan ölümdən dönüb. Belə ki, əsəri yazdığı dönəmlərdə oğluyla dəniz gəzintisinə çıxan yazıçı suya düşərək boğulmaq təhlükəsi ilə üzləşib. Lakin əsərin çapından 7 ay sonra yazıçı vərəm xəstəliyindən vəfat edib...

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.