Cüzeppe Arçimbildo

İtalyan rəssamı, memar, səhnə tərtibatçısı və mühəndis Cüzeppe Arçimbildo... bu dahi şəxsiyyət yalnız ölümündən sonra ümumdünya şöhrəti qazanmış, həyat yolu da icad etdiyi janr kimi qeyri-adi metamorfoz idi. Əsərlərini meyvə-tərəvəz və çiçəklərdən hazırlayan, təbiətin vurğunu olan bu rəssamı "iblisin rəssamı" adlandırırdılar...

O, Milanda doğulmuşdu. 7 yaşından atası, kilsə rəssamı Byadjoya kömək edirdi. Onun 20 yaşında ikən müqəddəs Yekaterinanın həyatından çəkdiyi vitraja bütün Milan heyran qalmışdı. Müqəddəs Roma İmperiyasının imperatoru I Ferdinand onu Venaya, öz sarayına dəvət edib, hər cür şərait yaradır. Sadə portretçidən o, baş rəssama və dekoratora kimi ucalır. Varis II Rudolf onu Praqaya dəvət edir və "ali zadəgan" titulu verir.  Cüzeppenin möcüzəvi tablo və portretləri həqiqətən də heyranedici idi.  Meyvələrdən, çiçəklərdən və əşyalardan, bir sözlə əlinə düşən hər şeydən portret çəkməyə onu ilk dəfə Ferdinand təhrik etmişdi: "İstəyirəm ki, mənim rəssamım İntibah dövrünün bütün rəssamlarını geridə qoysun". Arçimbildo xeyli fikrə getmişdi:  axı dahiləri necə ötmək, zamanı necə ram etmək olar? Onun yadına Boes, Leonardo da Vinçinin qeyri-adi işləri düşmüşdü. Cüzeppe əlinə keçən göy-göyərtidən, meyvə-tərəvəzdən rəsmlər çəkirdi. Kələmdən baş, qaragilədən göz, armuddan burun, göyərtidən saç, qızılgül ləçəklərindən üz dərisi. Hətta bu səbəbdən insanlar arasında ona "iblisin rəssamı" da deyirdilər.

25 yaşında ikən Cüzeppe portretini çəkdiyi qıza vurulur. Adi məhkəmə məmurunun qızı Karolina təbiətin şah əsəri idi: yanaqları lalə, dodaqları mixək, gözləri yasəmən, saçları sarı sünbül. Elə ki, portret hazır oldu, Karolina gözləmədiyi reaksiyanı verdi: "Bu nədir? Doğrudanmı saçlarım ot-ələfdir?". Cüzeppe qıza o qədər aludə olmuşdu ki, onu hər gün görmək üçün atasına 200 florin verib öz yanına işə götürür. Kasıb qız ipək paltarları, bol yeməyi və daş-qaşı görüb, özünü ən xoşbəxt qadın hesab edirdi, lakin Cüzeppenin evlənmək təklifinə nədənsə, razılıq vermirdi. Lakin sonralar  rəssam  rəsmini çəkdiyi "bostan gözəli" ilə nəhayət ki, evlənir və bu izdivacdan onun bir oğlu dünyaya gəlir.

Rəssam 66 yaşında sətəlcəm səbəbindən vəfat edib.

     Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.