Gi de Mopassan

Fransanın sevgi-məhəbbət aşiqi, "Don Juan"ı hesab edilən "Gombul" romanının müəllifi Gi de Mopassanın adı dünyanın ədəbi aləmində rəngarəng sevgilər macəraçısı, qadın qəlbinin gizli incəliklərinin carçısı kimi anılır.

Hələ uşaqkən Mopassan bütün həyatını alt-üst edəcək bir səhnənin şahidi olmuşdu. Balaca Ginin gözləri önündə sonradan onları tamamilə atıb gedən atası anasını vəhşicəsinə əzişdirmişdi. Sonralar: "Mən elə bildim ki, dünyanın axırıdır. Bu mənzərədə mən həyatın elə bir tərs üzünü görmüş oldum ki, o gündən etibarən onun heç bir yaxşı tərəfi mənimçün artıq yox idi!..", - söyləmişdi. Bəlkə də, bütün bunlar idi onun taleyini dəyişdirən əsl səbəb...

Gi de Mopassan daha çox qadınlara düşkünlüyü ilə məşhurdur. Özünün yazdığına görə, 42 illik həyatında 300 qadınla sevgi macərası yaşayıbmış. Qadınları bir əlcək kimi dəyişən yazarın özü belə deyərmiş: "Mən həyatda yalnız bir qadını sevmişəm. O da gerçəklikdə mövcud deyil". Bəs qadınlardan belə qisas almasının səbəbi nə idi? Nədən belə qəddarlığa yol verməsi ilə bağlı müxtəlif versiyalar səslənir. Dərinliyə getsək, bunu ya qisasla, ya da hansısa psixi xəstəliklə əlaqələndirmək olar. Qisas barədə ehtimal onun gənclik illərində baş verən hadisə ilə bağlıdır. Hələ gənc ikən bir parisli xanıma vurulan, bu sevgisini nəzmə çəkib həmin xanıma göndərən və axşamtərəfi böyük inam və ümidlə o gözəlin evinə yollanan Mopassan bağçaya yaxınlaşarkən nə görsə yaxşıdır? Həmin xanım şeiri ətrafındakılara istehza ilə oxuyurdu! Mopassan həmin o istehzanı ömrü boyu bütün qadınlara bağışlaya bilmədi...

Maddi durumu get-gedə yaxşılaşan yazar o qədər varlanır ki, artıq imarətlərindən bezib sadə evdə yaşamağı üstün bilir. Parisin dar küçələrini və kasıb məhəllələrində gəzməyi sevən Mopassan kənardan bütün şəhəri seyr etmək üçün hər gün Eyfel qülləsində nahar edərdi. Deyilənlərə görə, bu, həm də onun həmin qülləyə olan nifrəti ilə əlaqəli imiş. Mopassan tək orada oturub nahar edəndə özünün dediyi kimi o "iyrənc abidəni" görmürdü.

Səhərdən axşamacan fasiləsiz çalışardı. Deyirlər, elə bu cür gərgin iş rejimi çıxıb Mopassanın axırına. Bioqraflarının hesablamalarına görə, o, tək bir ildə 1500 çap vərəqi həcmində yazı işləmişdi ki, bu da, Balzak, Dikkens, hətta Düma-atanı da kölgədə qoyur.

"Mən ədəbiyyata meteor kimi daxil olmuşam, gedəndə isə ildırım kimi gedəcəyəm!", - deyərdi ədib.

Amma başqa cür getdi Mopassan. Həyatı boyu hipoxondriyadan əziyyət çəkən məşhur yazıçı xəstəliyi irəlilədikcə ruh düşkünlüyünə qapılırdı və ağlını itirməkdən qorxurdu. O artıq faciəvi sonluqdan başqa heç nə görmürdü.

Əsəb tutması vəziyyətində o, iki dəfə intihara cəhd edib, birinci dəfə tapança ilə, ikinci dəfə bıçaqla. Hər iki cəhdi uğursuz olub. Sonradan klinikaya yerləşdirilən dahi ömrünün son günlərinə qədər orada yarıhuşsuz vəziyyətdə yaşayır. Gözlərinə qaranlıq çökən yazarın son kəlmələri də belə olur: "Ah, qaranlıq, qaranlıq"...

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrkasından götürülmüşdür.