İvan Sergeyeviç Turgenev

İvan Sergeyeviç Turgenev maraqlı xarakterləri ilə yaddaqalan yazıçılardandır. Ədibin məşhur “Mumu” povesti nəinki  orta məktəbin hər bir şagirdinə, həm də rus ədəbiyyatına az-çox bələd olan hər kəsə məlumdur.

O, çox qəribə də olsa, özünü dünyada ən iri başı olan insan hesab edirdi. Doğrudan da yazıçının beyni 2000 qram həcmində idi, bu, adi insan beyni üçün qat-qat böyük göstəricidir. Yazıçının beynindəki sümük o qədər incə idi ki, sanki bir zərbəyə qırılıb düşə bilərdi.

Gənclik illərindən müəyyən yaş dövrünədək Turgenev yaddaşsızlıqdan çox əziyyət çəkirdi. Yazıçı o qədər huşsuz idi ki, bəzən  tanışlarını evinə qonaq çağırır, ertəsi gün isə onları qapıda görəndə təəccübdən yerindəcə donub qalırdı. Əlbəttə ki, tanışlar bundan çox əsəbiləşir və narazılıq edirdilər. Hətta küsüb onunla salamlaşmayanlar da var idi.

Bir dəfə növbəti belə səhvini düzəltmək üçün Turgenev onlardan üzr istəyir, yenidən dostlarını evinə qonaq çağırır və nahar üçün şərab alır. Evə gələn qonaqlar yenə də onu tapmırlar.

Belə hallar yəqin ki, Turgenevin həyatında çox olub.

Gur saçı, qızıl düymələri olan göy frakı, ağ jileti, rəngli qalstuku və dama-dama şalvarı yazıçıya ayrı bir görkəm verirdi. Bu, onun özünəməxsus üslubu  idi və hər kəsdən seçilirdi.

Tələbəlik illərində  əyləncələrə  çox böyük üstünlük verən Turgenevi daim ziyafətlərdə görmək olardı. Almaniyada oxuduğu illərdə isə  yazıçının bütün əyləncəsinə xərclənən pulu qohumları göndərirdi. Bu isə yazıçını o qədər rahatlaşdırmışdı ki, pul qazanmaq haqqında heç düşünmürdü. Lakin qohumlar pul göndərməyi kəsən kimi, Turgenev ağıllandı və bu işlərə son qoymağa başladı.

Yazıçının musiqi üçün yararlı səsi vardı, amma bu işə girişmək istəmirdi. Bu səbəbdən, bircə notu belə öyrənə bilmədi. 

Həyatı boyu heç vaxt evlənməyən Turgenev  bir müddət tanınmış rus yazıçısı Lev Tolstoyun bacısı, daha sonralar isə müğənni Polina Viardo adlı evli bir xanımla  eşq yaşayıb. Qeyd edək ki, Tolstoyun bacısı ilə yaşadığı qeyri-qanuni münasibətə görə bu yazıçılar arasında insident yaranmış, hətta münaqişə  duelə qədər gedib çıxmışdır.

Ömrünün son bir neçə ilini onurğa xərçəngindən əziyyət çəkən yazıçı 64 yaşında dünyasını dəyişib.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.